از تصرّف و اختيار ، و مىبينى آنكه تصرّف‌كنندهء در او و در كلّ و متصرّف از براى امور حق‌ّتعالى است و بس ؛ پس صبر مىكند بر احكام و تصرّفات حق‌ّتعالى با مكابدهء الم . و به درستى كه اقتصار كرد بر اين درجات ثلاث ؛ چرا كه او ذكر كرد آنكه صبر از مقامات « عوامّ » و « متوسّطين » است ، و بلند است رتبهء « محبّين » و « موحّدين » از مقام صبر . و بعضى از ايشان اثبات كرده است « صبر مع اللّه » را از براى اهل حضور و مشاهده ، و « صبر عن اللّه » را از براى اهل محبّت وقتى كه اراده كند محبوب فراق محبّ را - همچنان‌كه مذكور شد در بيت « 1 » - و روايت شده است آنكه جوانى از محبّين سؤال كرد از شبلى رحمه اللّه از صبر ، پس گفت : « كدام اشدّ و سخت‌تر است ؟ » پس فرمود شبلى قدّس سرّه كه : « صبر للّه » . گفت : « نه » . پس فرمود كه : « صبر باللّه » . گفت : « نه » . پس فرمود كه : « صبر على اللّه » . گفت : « نه » . پس فرمود كه : « صبر فى اللّه » . گفت : « نه » . پس فرمود كه : « صبر مع اللّه » . گفت : « نه » . پس فرمود كه : « ويحك « 2 » . پس كدام صبر ؟ » گفت : « صبر عن اللّه » . پس نعره‌اى زد شبلى و افتاد بىهوش و مغشيا عليه . « 3 » و از شبلى شعرى به همين معنا وارد شده است كه : صابر الصبر فاستغاث به الصّ * بر فصاح المحبّ بالصبر : صبرا « 4 »

--> ( 1 ) . منظور بيت : اريد وصاله و يريد هجري . . . است كه در صفحهء 214 گذشت . ( 2 ) . ويحك : واژه‌اى براى اظهار تعجّب و شگفتى . ( 3 ) . با اندكى تفاوت در : الرسالة القشيرية ، ج 1 ، ص 510 ؛ طبقات الصوفية ، ص 308 و اللمع في التصوّف ، ص 50 . ( 4 ) . اصل : - و از شبلى . . . صبرا . ر . ك : اللمع في التصوّف ، ص 50 .